اینترنت اشیا در صنعت؛ نیاز یا اختیار؟

چند سال پیش اگر از یک مدیر کارخانه درباره اینترنت اشیا می‌پرسیدید، احتمالاً می‌گفت:

«یک تکنولوژی جالب است، شاید در آینده به درد بخورد.»

اما امروز شرایط فرق کرده است.

افزایش هزینه انرژی، رقابت شدید در بازار، و فشار برای افزایش بهره‌وری باعث شده بسیاری از صنایع دوباره این سؤال را مطرح کنند:

آیا اینترنت اشیا یک انتخاب اختیاری است یا به یک ضرورت تبدیل شده؟

وقتی داده ندارید، تصمیم هم دقیق نیست

در بسیاری از کارخانه‌ها هنوز هم اطلاعات حیاتی فرآیند به‌صورت کامل ثبت نمی‌شود.

مصرف انرژی دقیق مشخص نیست، وضعیت سلامت تجهیزات به‌صورت لحظه‌ای دیده نمی‌شود و بسیاری از خرابی‌ها زمانی تشخیص داده می‌شوند که تجهیز از کار افتاده است.

در چنین شرایطی تصمیم‌گیری بیشتر بر اساس تجربه انجام می‌شود تا داده.

این دقیقاً همان جایی است که اینترنت اشیا وارد می‌شود.

اینترنت اشیا چه چیزی را تغییر می‌دهد؟

اینترنت اشیا تجهیزات صنعتی را به منابع داده تبدیل می‌کند.

سنسورها، ترانسمیترها، موتور‌ها، پمپ‌ها و کمپرسورها می‌توانند اطلاعاتی مانند فشار، دما، لرزش، مصرف انرژی و وضعیت عملکرد را به‌صورت مداوم ارسال کنند.

این داده‌ها جمع‌آوری و تحلیل می‌شوند و تصویری دقیق از وضعیت واقعی کارخانه ایجاد می‌کنند.

در واقع اینترنت اشیا به مدیران و مهندسان این امکان را می‌دهد که کارخانه را نه بر اساس حدس، بلکه بر اساس داده مدیریت کنند.

جلوگیری از خرابی قبل از وقوع

یکی از مهم‌ترین مزایای اینترنت اشیا، امکان پیش‌بینی خرابی تجهیزات است.

برای مثال اگر لرزش یک پمپ به‌تدریج افزایش پیدا کند یا دمای بیرینگ آن بالا برود، سیستم می‌تواند قبل از خرابی کامل هشدار بدهد.

به این روش نگهداری پیش‌بینانه گفته می‌شود.

در بسیاری از صنایع همین قابلیت ساده توانسته توقف‌های ناگهانی خط تولید را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.

انرژی؛ بزرگ‌ترین هزینه پنهان کارخانه

یکی از مهم‌ترین دلایل حرکت صنایع به سمت اینترنت اشیا، مدیریت مصرف انرژی است.

در بسیاری از کارخانه‌ها بخشی از انرژی به دلیل نشتی‌ها، عملکرد غیر بهینه تجهیزات یا کنترل نامناسب فرآیند هدر می‌رود.

بدون اندازه‌گیری دقیق، این اتلاف‌ها تقریباً نامرئی هستند.

اما وقتی مصرف انرژی به‌صورت لحظه‌ای اندازه‌گیری و تحلیل شود، پیدا کردن این نقاط اتلاف بسیار ساده‌تر می‌شود.

مانیتورینگ از راه دور

در گذشته برای بررسی وضعیت یک تجهیز باید حتماً در محل حضور داشت.

امروز با استفاده از سیستم‌های مبتنی بر اینترنت اشیا می‌توان وضعیت تجهیزات را از اتاق کنترل، دفتر مرکزی یا حتی خارج از کارخانه مشاهده کرد.

این قابلیت به‌خصوص در سایت‌های بزرگ، خطوط انتقال، چاه‌ها و تأسیسات دورافتاده اهمیت زیادی دارد.

آیا اینترنت اشیا برای همه صنایع ضروری است؟

واقعیت این است که اینترنت اشیا هنوز برای همه کارخانه‌ها یک الزام مطلق نیست.

اما در صنایعی که با این چالش‌ها روبه‌رو هستند، به‌سرعت در حال تبدیل شدن به یک ضرورت است:

• هزینه بالای توقف خط تولید
• مصرف بالای انرژی
• تجهیزات حیاتی با هزینه تعمیر بالا
• نیاز به پایش مداوم فرآیند

در چنین شرایطی استفاده از داده و مانیتورینگ هوشمند دیگر یک گزینه لوکس محسوب نمی‌شود.

نقش ابزار دقیق در اینترنت اشیا

نکته مهم این است که اینترنت اشیا بدون ابزار دقیق دقیق و قابل اعتماد معنی ندارد.

سنسورها و ترانسمیترها پایه اصلی این سیستم هستند.

اگر داده‌ای که از سنسور دریافت می‌شود دقیق نباشد، تحلیل‌ها هم قابل اعتماد نخواهند بود.

به همین دلیل در بسیاری از پروژه‌های IIoT، اولین قدم ارتقای سیستم ابزار دقیق و استفاده از سنسورهای هوشمند است.

اینترنت اشیا در صنعت یک ابزار برای جمع‌آوری و تحلیل داده است. ابزاری که کمک می‌کند خرابی‌ها زودتر تشخیص داده شوند، مصرف انرژی کنترل شود و تصمیم‌ها بر اساس اطلاعات واقعی گرفته شوند.

برای برخی صنایع شاید هنوز یک انتخاب باشد، اما برای بسیاری از کارخانه‌ها که به دنبال کاهش هزینه و افزایش بهره‌وری هستند، اینترنت اشیا به‌تدریج در حال تبدیل شدن به یک ضرورت است.